Tanım : Ayırma (ifraz), ilgilisinin talebi üzerine, bir parselin imar Kanunu'nun 15 ve 16 nci maddeleri uyarınca iki yada daha fazla parçalara bölünmesi işlemidir.

İmar Kanununun 15 ve 16 ınci maddeleri uyarınca yapılan ayırma işleminin, parselasyon niteliğinde olan ve olmayan olarak 2 çeşidi vardır:

• Parselasyon niteliğinde olan ayırma (ifraz); imar parsellerini oluşturmak amacıyla ve parseller içerisinde yol, meydan, yeşil alan, park, otopark vb. kamu hizmetlerine ayrılan yerlerden herhangi birini kapsayacak şekilde yapılan ayırma işlemidir.
• Parselasyon niteliğinde olmayan ayırma (ifraz); kamu hizmetlerine terk edilecek alanları kapsamında bulundurmayan ve yalnızca bir parselin birden fazla parçalara ayrılmasi işlemidir.

İstenen Belge ve Bilgiler :

• Taşınmaz malın tapu senedi veya tapu kaydı örneği,
• Taşınmaz malın bulunduğu yere göre Belediye Encümeni veya İl İdare Kurulu'nun olumlu kararı ve bu karar ile ilgili belgelerin tasdikli örneği,
• Yüklenici serbest çalışan harita ve kadastro mühendisinin iş yapım sözleşmesi veya iş yapımına yetki veren vekaletname örneği,
• Serbest çalışan harita ve kadastro mühendisi sorumluluğunda yapılan işler işin Harita ve Kadastro Mühendisleri Odasının mesleki denetiminin yapılmış olması (denetim sırasında işin yapım bedeli belirlenmelidir),
• Kadastro Müdürlüklerinden alınan ve işin yapımında kullanılan belgelerin tahsilat makbuzu örneği.
• Yeni tesis edilen nirengi ve poligon noktalarına ait, ölçü, hesap, kroki, koordinat çizelgeleri ve ayırma (ifraz) haritası.

Ayırma işlemi ile ilgili belgeler 1 takım asıl, 2 takım aslı niteliğinde olmak üzere 3 takım dosya halinde Kadastro Müdürlüğüne verilir. Kadastro görmeyen yerler için 2 takım yeterlidir.

İzlenecek yol :

Ayırma işleminin kontrolü için işin yüklenicisi (sorumlu) mühendis ilgili kadastro müdürlüne talepte bulunur. Kamu kurum ve kuruluşlarının talepleri resmi yazı ile yapılır.

Kadastro müdürlüğünce istem belgesi ve başvuru fişi düzenlenir. Resmi taleplerde başvuru fişi düzenlenmez.

İşlemin Mali Yönü :

Ayırma (ifraz) haritalarının kontrolü için 1993/2 sayılı Genelge eki Yönerge' ye uygun olarak Kadastro Değişiklik ve Kontrollük İşlemleri Ücret Çizelgesinde belirtilen ve işlem tarihinde uygulanmakta olan hizmet bedeli ilgilisi tarafından Döner Sermaye İşletmesi Saymanlığı'na yatırılır.

Belediyeler ile diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarının kendi elemanlarınca ve Harita Mühendisi sorumluluğunda yaptıkları ayırma haritalarının kontrolünden çizelgede belirtilen ücret alınır.

Ancak belediyeler ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile TKGM arasında bu konuda protokol düzenlenmesi halinde protokol esasları uygulanır.

Düzenlenen tescil bildirimlerinin aslına yapıştırılmak üzere Damga Vergisi Kanunu'na göre damga pulu ilgilisince temin edilir.

Kontrol İşlemleri :

Ayırma işleminin kadastro müdürlüğü tarafından büro ve arazide kontrolleri yapılır. Bulunan noksanlıklar, ilgili kurum yada yüklenici (sorumlu) mühendis tarafından giderildikten sonra, yapılan işlerin yönetmeliğe uygun olduğu ve tescilinde teknik yönden bir sakınca bulunmadığını belirten 4 nüsha (kadastro görmeyen yerler için 3 nüsha) kontrol raporu düzenlenerek kontrol mühendisi ve yüklenici mühendis tarafından imzalanır.

Kontrol İşlemleri tamamlandıktan sonra :

Kadastro gören yerlerde 3 nüsha

Kadastro görmeyen yerlerde 2 nüsha tescil bildirimi düzenlenir. Tescilden sonra değişiklik kadastro parsellerinin fen klasörlerinde de belirtilir. Kontrolden sonra ayırma işlemi ile ilgili 3 takım dosya (kadastro görmeyen yerlerde 2 takım) kontrol raporu ve tescil bildirimleri de eklenerek tescil için bir üst yazı ile tapu sicil müdürlüğüne gönderilir.

Tescil aşamasında ve tapu sicil müdürlüğünün istemi üzerine ada ve parsel numaraları kadastro müdürlüğünce verilir.